Fuuby

Sindirim sistemindeki yolculuğumuzun son koridoruna geldik. İnce bağırsakta sindirilen ve emilen gıdalardan arta kalanlar ile işe yaramayan posaların işlemden geçirildiği son kısmı, kalın bağırsaklar (colon) ile son bağırsak (sigmoid colon veya rectum) oluşturur.

Yenilen gıdaların vücutta işlenmesinden sonra açığa çıkan azotlu atıkların (amonyak, üre, ürik asit) miktarı belli bir nispetin üzerine çıktığı takdirde, bu atıklar zehir tesiri yapar ve vücudu ölüme götürür. Vücudumuzdaki suyun ve tuz başta olmak üzere bazı minerallerin kandaki miktarının hassas şekilde ayarlanması çok önemlidir. Vücut sıvılarının kimyevî terkibinin dengede tutulması için azotlu atıkların süzülmesi, [...]

İnsan vücudunun yaklaşık % 70′i sudur. Hücre ve dokuların etrafında ince bir hücreler arası sıvı vardır. Hususi işlerle vazifelendirilmiş hücrelerle onların toplu hâldeki organizasyonu olan dokulardaki hayatî biyokimyevî süreçler, içlerindeki sitoplâzma denen sulu vasatta cereyan edebilir. Hayatın olmazsa olmazlarından olan suyun ehemmiyeti, Kur’ân-ı Kerîm’de, mealen “Her canlı şeyi sudan yarattık.” âyetiyle de üzerinde durulması gereken [...]

İnsan vücudunun dış dünya ile sınırını teşkil eden deri, zahiren kuru ve cansız bir tabaka gibi görünmesine rağmen, insanın tanınmasında mükemmel bir kimlik vazifesi görür. Kaşlardan, saçlara ve parmak izlerine kadar insanı tanıtan bütün kimlik bilgileri deriye aittir. Deri; terleme vasıtasıyla vücut ısısının ayarlanmasında vazife yaptığı gibi, mikrop ve parazitlerin girişini de engeller, çeşitli salgılarla [...]

Tabiatın çıplak gözle görülemeyen mikrosayfalarındaki canlı yapıların önemli bir karakteristiği, küçük bir alan veya hacme; girinti-çıkıntı ve katlanma-bükülmelerle geniş yüzeylerin sığdırılmasıdır. Birim hacme çok geniş yüzeylerin dürülüp sığdırılması, harika bir mimarî olarak hücrede de görülür. Çekirdek etrafında, çok ince borucuklardan müteşekkil bir fileyi andıran Endoplazmik Retikulum (ER) hücrede en fazla yüzey alanına sahip organeldir. Meselâ [...]

Biyokimyacılar arasında kolinesteraz “mükemmel” bir enzim olarak bilinir. Bir enzimin bu sıfatı hak etmesinin bir tek kıstası vardır: Enzim, kurbanlarının başını kesmede o kadar hızlı davranmalıdır ki, gecikme, ancak diğer moleküle saldırma anında geçen süre kadar (!) olmalıdır. Yâni başka bir sebep yüzünden kesinlikle vakit kaybetmemelidir. Bu enzimler o kadar tesirlidir ki insan, ister istemez, [...]

En büyük sistemlerden en küçük canlılara kadar, hemen her yerde sezebildiğimiz ahenk, nizam ve hikmet akıllara durgunluk verecek mahiyettedir. Mikro alemin bir parçasını oluşturan tek hücreli mikroskobik varlıkları olan planktonların canlı bir termostat gibi dünya sıcaklığının belli bir seviyede kalmasına katkıda bulunması, her şeyin varlık atlasında bir vazifesi bulunduğu ve ona ayrı bir renk ve [...]

Göz basıncının yükselmesine ve buna bağlı olarak fonksiyonel bozuklukların oluşmasına glokom denir. İlerlerse körlüğe kadar gidebilir. Bu hastalığın sebeblerinden en önemlisi kamara sıvısının dışarı çıkmasının engellenmesidir. Bu sebeple tedavide evvela bu sıvının dışa akışını kolaylaştıracak ilaçlar verilmelidir. Bu ilaçların başında parasempatik etkili ilaçlar gelmektedir. Bu tedavinin başarılı olamadığı durumlarda ise kamara sıvısının debisini azaltan ilaçlar [...]

Arı iğnesini sokarken bir nevi zehirini de onun vasıtasıyla kurbanına aktarır. Ayrıca iğnenin bir daha çıkmamasını sağlayan (resimde görülen) çengeller bulunur. Bu çengeller sayesinde arı uzaklaşırken, iğnesini ve en önemlisi onunla beraber vücudunun arka kısmındaki zehir salgılayan bezi ile bazı organlarını geride bırakır. Bu yapılar içerisinde zehir pompalamakla vazifeli sinir düğümü de bulunduğundan, arı uçup [...]

Flora, vücudun belli yerlerinde yaşayan mikroorganizma topluluğudur. Vücudumuza zarar vermeden yaşayan mikroorganizmaların kendilerine mahsus yaşama yerleri vardır. Mikroorganizmalardaki bu hususiyet o kadar enteresandır ki, bu organizmalar vücudun başka bir yerinde hastalıklara sebebiyet vermektedirler. Meselâ, kirli çocuk bezlerinde bulunan bağırsak bakterilerinin, annenin eline geçmesi ve annenin elleriyle çocuğun gözlerine dokunması neticesinde çocuklarda görülen conjunctivitis (*) hastalığı [...]